فشار چشم و هر آنچه باید درباره آن بدانید.

فشار چشم چیست ؟

فشار داخل چشم، اصطلاح پزشکی برای فشار مایع درون چشم‌ است. چشم‌ها در حالت معمول پر از مایع زلالیه یا مایع داخل چشمی است که نقش مهمی در حفظ فرم و فشار چشم ایفا می‌کند. هنگامی که مسیر خروج این مایع دچار اختلال شود، فشار درون چشم (IOP) افزایش می‌یابد. افزایش فشار چشم بیش از ۲۱ میلی‌متر جیوه می‌تواند به عصب بینایی آسیب برساند و منجر به بیماری‌های خطرناکی مانند گلوکوم (آب سیاه) و نابینایی شود.

فشار طبیعی چشم

فشار طبیعی چشم معمولا در محدوده ۱۰ تا ۲۱ میلی‌متر جیوه است. این میزان فشار برای سلامت چشم ضروری است. دامنه فشار طبیعی چشم در افراد مختلف ممکن است کمی متفاوت باشد، اما معمولا در همین بازه قرار می‌گیرد و ممکن است در در طول روز کمی نوسان داشته باشد.

فشار داخل چشم

این مسئله پارامتر مهمی برای سلامت چشم است که باید در محدوده طبیعی (۱۰ تا ۲۱ میلی‌متر جیوه) باقی بماند چرا که برای سلامت و عملکرد صحیح چشم بسیار مهم است. تغییرات ناگهانی یا مزمن در این مسئله می‌تواند موجب بروز بیماری‌های خطرناک چشمی شود.

فشار پشت چشم

درد چشم می‌تواند علل مختلفی داشته باشد، که فشار پشت چشم یکی از آن‌هاست. این احساس ناخوشایند ممکن است ناشی از مسائلی باشد که روی چشم اثر می‌گذارند و حتی ممکن است به دلیل بیماری‌هایی باشد که بافت اطراف صورت را درگیر کرده‌اند. برخی از عوامل مهمی که منجر به ایجاد فشار پشت چشم می‌شوند عبارت‌اند از:

• برخی انواع سردرد مانند میگرن
• التهاب و عفونت در سینوس‌ها
• بیماری خودایمنی گریوز که سبب تورم و فشار پشت چشم‌ها می‌شود.
• التهاب عصب بینایی
• مشکلات دندانی
• هر گونه آسیب به صورت 

علائم فشار چشم (نشانه های بالا رفتن فشار چشم)

علائم و نشانه‌های بالا رفتن فشار چشم (افزایش فشار داخل چشم) عبارت‌اند از:

• سردرد
• تاری دید
• حساسیت به نور (فوتوفوبی)
• تورم و قرمزی چشم
• ناتوانی در تطابق چشم‌
• تاری دید در تاریکی

ایا فشار چشم باعث سردرد میشود؟

سردردهای شدید یکی از شایع‌ترین مشکلات این مسئله هستند. البته لزوما نمی‌توان هر سردردی را به این مسئله و گلوکوم ربط داد. زمانی که چشم بیش از اندازه تحت فشار قرار گیرد و بر یک نقطه متمرکز شود، عضلاتی که مسئول تمرکز و تنگ و گشاد شدن عدسی هستند، دچار کشش می‌شوند. در نهایت، این اتفاق به چشم درد و سردرد منجر خواهد شد.

ایا فشار چشم باعث تاری دید میشود؟

این مسئله به سرعت افزایش می‌یابد زمانی که عنبیه زاویه را مسدود می‌کند، باعث ایجاد درد شدید، قرمزی چشم، تهوع و دید مبهم می‌شود. برخلاف گلوکوم زاویه باز، گلوکوم زاویه بسته معمولاً ناگهانی توسعه پیدا می‌کند و با علائم قابل توجهی همراه است و نیازمند توجه پزشکی فوری است.

علت فشار چشم (علت بالا بودن فشار چشم)

بدن انسان به صورت اتومات، فشار داخل چشم را تنظیم می‌کند، اما گاهی برخی تغییرات خاص داخل چشم سریع‌تر از آنچه که بدن بتواند تنظیم کند، روی فشار داخل چشم تاثیر می‌گذارند. این موارد که علت بالا بودن فشار داخل چشم هستند عبارتند از:

علت افزایش فشار چشم	توضیحات
گلوکوم	شایع‌ترین علت افزایش فشار چشم است. در گلوکوم، مایع داخل چشم به درستی تخلیه نمی‌شود و در نتیجه فشار داخل چشم افزایش می‌یابد.
عوامل ژنتیکی	برخی افراد به دلیل عوامل ژنتیکی مستعد ابتلا به افزایش فشار چشم هستند.
سن	خطر افزایش فشار چشم با افزایش سن افزایش می‌یابد.
نژاد	برخی نژادها مانند آفریقایی-آمریکایی‌ها و اسپانیایی‌تبارها بیشتر در معرض خطر هستند.
دیابت	دیابت می‌تواند به عصب بینایی آسیب رسانده و خطر افزایش فشار چشم را افزایش دهد.
ضربه به چشم	ضربه به چشم می‌تواند به ساختارهای داخل چشم آسیب رسانده و باعث افزایش فشار شود.
التهاب چشم	التهاب در داخل چشم می‌تواند مانع از تخلیه مایع داخل چشم شود.
برخی داروها	برخی داروها مانند کورتیکوستروئیدها می‌توانند فشار چشم را افزایش دهند.
تومورهای چشم	تومورهای چشم می‌توانند به عصب بینایی فشار وارد کرده و باعث افزایش فشار چشم شوند.
آترواسکلروز	تصلب شرایین می‌تواند به عروق خونی چشم آسیب رسانده و منجر به افزایش فشار شود.
میوپی شدید	در برخی موارد، میوپی شدید می‌تواند با افزایش فشار چشم همراه باشد.

علل اصلی افزایش فشار چشم

• تولید بیش از اندازه مایع داخل چشم
• مسدود شدن زاویه تخلیه چشم که از خروج مایع چشمی جلوگیری می‌کند.
• تروما و آسیب‌های چشمی
• عوارض جانبی برخی داروها به‌خصوص داروهای مورتیکواستروئیدی

استرس و فشار چشم

زمانی که فرد دچار استرس یا اضطراب می‌شود، بدن شروع به واکنش بیولوژیک می‌کند. هورمون‌های استرس مانند کورتیکوزل باعث بالا رفتن فشار خون و ضربان قلب می‌شوند. مطالعات نشان می‌دهند که واکنش‌های استرس باعث بالا رفتن فشار داخل چشم هم شده که عامل اصلی خطر برای گلوکوم به‌شمار می‌آیند.

فشار عصبی چشم

فشار عصبی چشم، حالت شایعی ناشی از استرس و فشار عصبی است که در اثر موارد زیر به‌وجود می‌آید:

• استفاده طولانی‌مدت از صفحات نمایش مانند کامپیوتر، تلفن همراه و تبلت
• مطالعه و کار با نور کم
• عدم تنظیم صحیح نور محیط
• نقص بینایی مانند اختلالات انکساری، پیرچشمی و اختلالات هماهنگی چشم‌ها

چه داروهایی باعث افزایش فشار چشم می شود؟

برخی داروها می‌توانند باعث این مسئله شوند که در طولانی ‌مدت به اعصاب چشم آسیب زده و منجر به نابینایی می‌گردند:

• کورتیکواستروئیدها مانند پردنیزولون، بتامتازون و دگزامتازون
• برخی قطره‌های چشمی حاوی کورتیکواستروئیدها، قطره‌های چشمی کاهنده فشار داخل چشم مانند تیمولول و بریموناستین
• داروهای ضد اضطراب و ضد افسردگی مانند لیتیوم و فلوکستین، داروهای ضد تشنج مانند فنوباربیتال و توپیرامات
• داروهای استروئیدی خوراکی و تزریقی درمان بیماری‌های التهابی مانند آرتریت روماتوئید

تشخیص فشار چشم (چگونه بفهمیم فشار چشم داریم؟)

در صورت مشاهده علائم، چشم پزشک تست ساده تونومتری می‌گیرد تا فشار داخل چشم را اندازه بزند. علاوه بر تست تونومتری، چشم پزشک، علائم گلوکوم را بررسی نموده، عصب اپتیک و دید محیطی بیمار را نیز معاینه و ارزیابی می‌کند.  

اندازه گیری فشار چشم در خانه

اندازه‌گیری فشار چشم در خانه با استفاده از دستگاه‌های تونومتر خانگی امکان‌پذیر است. این دستگاه‌ها به طور ساده و بدون ‌درد فشار چشم را اندازه‌گیری می‌کنند. اما باید توجه داشت که دقت و صحت این اندازه‌گیری‌ها ممکن است کمتر از اندازه‌گیری توسط چشم‌ پزشک باشد و نتایج آن به تنهایی نمی‌توانند جایگزین معاینه پزشکی شوند. 

راه های درمان فشار چشم

راه‌های درمان فشار چشم عبارتند از:

• داروهای چشمی
• جراحی
• لیزر درمانی 
• داروهای خوراکی کاهش دهنده فشار چشم